یارمردان خدا باش که در کشتی نوح       هست خاکی که به آبی نخرد طوفان را شرح بیت اشاره به نافرمانی قوم حضرت نوح میباشد حضرت نوح مردم را به اطاعت از خداوند متعال و رعایت حقوق همدیگر و داشتن اخلاق فاضله دعوت می نمود ولی مردم زمانه گفتار اورا بخوبی هضم نمی کردند و به راهنمائ

برو از خانه گردون بدر و نان مطلب     کان سیه کاسه در آخر بکشد مهمان را شرح بیت هرکس اورا دوست داشته باشد او آن کس را پیش خود می برد، از  روزگار نیازی به طلیبدن چیزی نیست ،  زیرا در این دهر فلک احدی را به آرزوی خود نرسانده است خواسته ها و تمایلات انسانی بقدری نامحدود و

هر که را خوابگه آخر مشتی خاک است     گو چه حاجت که به افلاک کشی ایوان را شرح بیت تمام پدیده های جهان هستی از یک منبا ء و منشاء ایجاد شده اند و بعداز سیر دوره تکاملی به مبد اء اصلی خود برمی گردند. انسان که به امر خداوندی از گل خشک شده خلق شده است بعداز سپری نمودن زندگی چ

ماه کنعانی من مسند مصر آن تو شد   وقت آنست که بدرود کنی زندان را شرح بیت ما به کجا می رویم و به دنبال چه چیزی هستیم به چه دلیل عشق می ورزیم و بخاطر چه کسی عاشق می شوئیم آیاعاشق شدن برای ما معنی و مفهومی دارد بدنبال چه کسی هستیم و در پی کیستیم آیا واقعا عاشق ایم یا به دنبال لذات و کامیابی ه

حافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولی    دام تزویر مکن چون دگران قرآن را شرح بیت آنچه که برای انسان سعادت و خوشبختی می آورد، داشتن اخلاص و یک رنگی است اخلاص در جات و مراتب گوناگون دارد بکار بردن هرکدام از درجات در جای خود تحول عظیمی در زندگی بوجود می آورد و کلامی که از ته دل بیان شود و

دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما    چیست یاران طریقت بعد از این تدبیرما شرح بیت راهنما و مرشد کامل مارا به سوی الی الله دعوت می کند و ما جویندگان حقایق هستی باید به ارشادات و رهنمودهای سازنده آن پاسخ مثبت بدهیم و برای وصول به دریای بیکران حقیقت آمادگیهای لازم و کافی را در خویشتن بوجو

رونق عهد شبابست دگر بستان را        میرسد مژده گل بلبل خوش الحان را شرح بیت دوره انجماد و خشکی و فرسودگی به پایان رسیده است. تحولات و دگرگونی هائی در عالم پدیدآمده است . طبیعت از حالت خفتگی به سمت بیداری و شکوفائی گرایش پیدا نموده، و درخشش گلها و گیاهان ج

ای صبا گر بجوانان چمن بازرسی       خدمت ما برسان سرو و گل و ریحان را شرح بیت ای صبا اگر به رشد یافتن و نخبگان روزگار دسترسی داشته باشی با آنها گفتگو کن و اهمیت عشق ورزیدن و تامل در موجوات عالم هستی را از آنها بپرس و آموخته های خودرا به ما منتقل نما تا ما سوختگ

گرچنین  جلوه کند مغبچه باده فروش       خاکروب در میخانه کنم مژگان را شرح بیت اگر باده فروش باده عشق و مودت را نمایان سازد، آنچنان شیفته و عاشق می گردم ،که مژگان خودرا خاک در میکده می کنم،  و از ته دل به سوی میخانه حرکت می کنم ، و خالصانه خاک پای مصلح واقعی جها

حافظ مرید جام می است ای صبا برو      وزبنده بندگی برسان شیخ جام  را شرح بیت حافظ از ارادتمندان شراب ناب است ای صبا از بنده حقیر به حضور شیخ شراب حقیقت را برسان حافظ دلسوخته عاشق حقیت ناب می باشد ، و رهروان طریق حقیقت محمدی نیازی به زهد و تقوا ندارند زیرا آنان با آل

ساقیا برخیز و درده جام را       خاک برسر کن غم ایام را شرح بیت  ساقی جام می را بیاور و غمهای روزگاررا از ذهن خود بیرون نما ، در دنیای کنونی با پیشرفت علم و دانش و گسترش روز افزون دستاوردهای ناشی از آن برای انسان رفاه نسبی بوجود آمده است و آدمی بخاطر رسیدن به رفاه&n

ساغر می برکفم نه تا زبر       برکشم این دلق ازرق فا م را شرح بیت پیاله شراب رابه دستم بسپار تا لباس درویشی برتن کنم و با پوشیدن لباس نیلگون و رنگارنگ دمی در خود فرو روم تا مشکلات بیشمار حیات مادی را از صفحه ذهن بزدایم و باید قوه خیال و اندیشه خودرا به سوی سازندگی و رشد

گرچه بدنامی است نزد عاقلان        ما نمی خواهیم ننگ و نام را شرح بیت  در نزد کسانی که به تعقل محض اعتقاد دارند سخن گفتن ازعشق و شیفتگی معنی و مفهومی ندارد، و موجب بدنام شدن گوینده می گردد برای توضیح  و تبین بیشتر بیت فوق نیاز به تعریف عقل داریم در مرحله ا

باده درده چند از این بادغرور      خاک برسر نفس نافرجام را شرح بیت از آن باده ای که انسان را بسوی موارد مهمل و بیهوده می کشاند قدمی را در اختیار نفس قراربده تا عواقب ناپسند آن را بخوبی در یابد ، آری رویاها و آرزوهای غیرمعقولانه نفس انسان را از حقایق دور می سازد و با تداعی آن

  دود آه سینه نالان من      سوخت این افسردگان خام را   شرح بیت     افراد خام و نارس ناله های سوزناک درونم را درک نمی کنند آنان که از مرحله عبودیت دورند و مهر غفلت بردهان و گوشهایشان نهاده شده است و مسائل جهان هستی را بخوبی تجزیه و تحلیل نمی کنند هرگز

محرم راز دل شیدای خود      کس نمی بینم زخاص و عام را شرح بیت شاعر در دوران حیات خود به مقامات و کراماتی دست یافته بود که اسرارهستی را بصورت واضح و عیان مشاهده می کرد و تقریبا در درک واقعیتها ی هستی آنچنان جدی و کوشا بود که مقاومت رقیبان در برابر او سلب شده بود و احدی توانائی

با دلارامی مرا خاطر خوشست      کزدلم  یکباره برد آرام را شرح بیت دور از اضطراب و دغدغه خاطر مشغول زندگی طبیعی خود بودم. و ازامکانات کافی برخورداربودم .و به جز زندگی معمولی به چیزی فکر نمی کردم .و در آرامش و سکون کامل بسر می بردم ،که ناگهان جرقه ای درخشید و عشق در وجودم

ننگرد دیگر بسرو اندرچمن       هرکه دید آن سرو سیم اندام را شرح بیت اگر کسی سرو سیم اندام را ببیند، نیازی به سرو طبیعی و چمن ندارد. زندگی طبیعی محض که همان لذایذ مجازی دنیاست ، در قبال حیات معقول چندان ارزشی ندارد. آنان که از مراحل سخت نفسانی خویشتن را نجات داده اند و با

  صبرکن حافظ بسختی روز و شب     عاقبت روزی بیابی کام را   شرح بیت   اگر به عمل خیر و پسندیده ای که توام با عشق و آزادی باشد دست بزنی . باید سختی ها و مشکلات ناشی از آن را در نظر داشته باشی . و درعبور از تنگنا ها و جاده های باریک و خطرناک صبر و حوصله را نباید فراموش

ای دل شباب رفت و نچیدی گلی زعیش      پیرانه سرمکن هنری ننگ و نام را شرح بیت دوران جوانی که یکی از پر قدرت ترین دوره زندگی آدمی است سپری شد و ورقی از فرصتهای گذشته بدست نیاوردیم و اکنون که نوبت پیری است نمی توانیم ادعای نام و شهرت داشته باشیم ، اگر انسان قوه عقل و فهم خو