دل عالمی بسوزی چو عذار برفروزی      تو از این چه سود داری که نمی کنی   مدارا شرح بیت  فروزش زیبائی تو دل عالمیان را می سوزاند عالمیان شیفته جمال تواند در آن هنگام که رخت را از پرده برون می کنی تشنه گان حقیقت را حیران می سازی ،سوختگان طریق وصال با دیدن جما

همه شب در این امیدم که نسیم  صبحگاهی      به پیام آشنایان بنوازد آشنارا شرح بیت امیدوارنه زیستن بسیار جالب و فرحبخش است و در پی گم شده خود گشتن و فرجام کاررا جستن یکی از عوامل مهم خوشبختی و سعادت بشری است انسان همیشه با رویاهای مثبت و سازنده خود زنده است ، و بخاطر احراز

چه قیامتست جانا که به عاشقان نمودی       دل و جان فدای رویت بنما عذارمارا شرح بیت عشق در تمام موجودات جهان هستی سریان کامل دارد و کل اجزاء جهان هستی با وجود عشق زنده اند اگر عشق را از هستی بگیریم زندگی رو به فنا می رود و موجودی در عالم باقی نمی ماند ، هرکدام از پدی

بخدا که جرعه ای ده تو به  حافظ سحر خیز     که دعای صبحگاهی اثری کند شمارا شرح بیت بار الهی تو از آن می ناب محمدی جرعه ای به حافظ سحر خیز عطا کن ، تا ورد صبحگاهی اثر خودرا بخوبی انجام دهد انسان جوینده حیات معقول با الهام گرفتن از صبح هدف خودرا بخوبی انتخاب می نماید در وجود ان

صوفی بیا که آینه صافی است  جام را      تا بنگری صفای می لعل فام را شرح بیت  برای دلهای آگاه و بیدار تعریف حقیقت ، شفاف و روشن است چونکه پاکباختگان حریم عشق عین حقیقت را در خویشتن یافته اند بنابراین اگر در خود طبیعی تغیرات ودگرگونی های خاصی بوجود آوریم و عوامل و موا

رازدرون پرده زرندان مست پرس           که این حال نیست زاهد عالی مقام را شرح بیت آنان که عمری را سپری نموده اند و درکاری تجربه گرانبهائی را کسب کرده اند وبا بکارگرفتن اندوخته های خود می توانند کار خودرا به نحو احسن و بدون ایراد انجام دهند ، زیرا که د

عنقا شکار کس نشود دام باز چین      کانجا همیشه بادبدست است دام را شرح بیت دام باز چین شکار کس نمی شود زیرا او همیشه محافظ دارد پرنده ای که محافظ داشته باشد احدی نمی تواند آن را صید نماید ، بنابراین غرایز گوناگونی در وجود انسان نهفته است هرکدام از این غرایز به فراخور حال

در بزم دور یک دو قدح درکش و برو       یعنی طمع مدار وصال دوام را شرح بیت درجشن و پایکوبی دهر قدحی در کش و راه خودرا برگزین ، اگر به طبیعت هستی بنگریم و به زیبائی ها و زشتی های ناشی از فعل و انفعالات عالم هستی توجه خاصی داشته باشیم هرکدام از پدیده های جهان نکته ها و

زرقیب دیوسیرت به خدای خود پناهم        مگر آن شهاب ثاقب مددی دهد خدارا شرح بیت می توان چنین گفت : از شرارتهای نفس اماره به خداوند متعال پناه می برم و امیدوارم که خداوند منان در امر مبار

مژه سیاهت ارکرد بخون ما اشارت         زفریب او بیندیش و غلط مکن نگارا شرح بیت زیبائی و طراوت و نور خداوندی آنچنان در دل سالک و عارف واقعی نفوذ کرده که اورا از خود بیخود نموده است و

سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد     دلبرکه در کف او مومست سنگ خارا افراد غیرتمند بخاطر حفظ حئثیت و آبروی خود طریق یاغیگری و سرکشی را انتخاب نمی کنند و برای معشوق بدست آوردن دل های سخت بسیار آسان است ، جاذبه و زیبائی معشوق موجب شیفتگی و دلدادگی عاشق می گرددعاشق هرچقدر سنگدل و یاغی و گردنکش باشد با...

آئینه سکندر جام می است بنگر       تا برتو عرضه دارد احوال ملک دارا سرگذشت اسکندر آینه عبرتی است برای غافل شدگان از حقیقت ، اگر کسی اندکی در پیرامون این موضوع تفکر و تعقل نماید خیلی چیزها را خواهد یافت و با مشاهده کاستی ها و بلندی های روزگار می توانیم خویشتن را از آمال و آرزوهای بیهوده دورسازیم و عمر...

خوبان پارسی گو بخشندگان عمرند       ساقی بده بشارت رندان پارسا را شرح بیت : گویندگان خوب لهجه شیرین پارسی با گفتار نیکو و دلنواز خویش به انسان مسرت و شادی خاصی می بخشند و با شنیدن اشعار نغز و دلنشین آنها عمر آدمی طولانی می گرددو لحظات زندگی جالب و دوست داشتنی می شود بنابراین برای ساقی لازم است که بش...

حافظ به خود نپوشید این خرقه  می آلود     ای شیخ پاکدامن معذور دارمارا شرح بیت این لباس آلوده به می را حافظ نپوشید و گفت ای شیخ پاک نهاد مارا از این کار معذور بدار و ما از انجام دادن این عمل عذر می طلبیم مقصود این است که در زمان حافظ عده ای تنگ نظر و فرصت طلب موارد باطل را درلباس حق جلوه می دادند و س...

به ملازمان سلطان که رساند این دعا را      که بشکر پادشاهی زنظر مران گدارا شرح بیت باید به همراهان سلطان کسی خواسته مارا برساند ، که بخاطر قدرت و تسلط پادشاهی از نظر خود گدایان را دورمکن ، قدرت و تسلط برجهان هستی مخصوص خداوند متعال است بنابراین اشخاص نمی توانند براشیا وانسانها سیطره داشته باشند ، و ه...

هنگام تنگ دستی در عیش کوش و  مستی    کان کیمیای هستی قارون کند گدارا شرح بیت درزمان تهیدستی و تنگنائی با روی گشاده و توام با امید از زندگی استقبال کن که گوئی مست آن شده ای ، تعجب مکن که دنیای هستی و اکسیر حیات افراد نادار و ناتوان را به توانائی و ثروتهای زیادی سوق می دهد آنچه که از این بیت استنباط م...

جز این  قدر نتوان گفت درجمال توعیب     که وضع مهر و وفا نیست روی زیبا را شرح بیت در جمال و زیبائی تو عیب و ایرادی وجود ندارد و روی زیبای تو فاقد مهر و وفاست در رخ زیبای تو نشانی از محبت و وفا دیده نمی شود ، زیبای ، طراوت ، ظرافت ، از تجلیات الهی است که در وجود آدمی دمیده می شود . اگر این نعمت به طور...

در آسمان نه عجب گربگفته حافظ         سرود زهره برقص آورد مسیحا را  شرح بیت جای تعجب نیست که غزلهای شیوا و دلنشین حافظ در دل آسمانها نفوذ کرده و ستاره زهره و شکوفه های طبیعت را به شور و نشاط و شوق واداشته و مسیحا نفسان با شنیدن غزلهای طرب انگیز خواجه شیراز همانند شکوفه درختان در اثر نسیم بهاری برقص آ...

دل می رود زدستم صاحبدلان خدارا      دردا که رازپنهان خواهد شد آشکارا شرح بیت آشفته و متحیرم حالت خاصی در وجودم رخ داده و عارفان و صاحبدلان درد درونم را بهتر می فهمند ، ای شیفتگان حقیقت ، و ای صاحبان بینش و خرد ، و ای دارندگان چشم بصیرت ، بخاطر خدا به حال من سرگردان بنگرید و دردی که درونم را می سوزان...

کشتی نشستگانیم ای باد شرطه       برخیز  باشد که باز بینم دیدار آشنارا  در این کشتی طوفان زده نشیمن اختیارنموده ایم ای باد بهاری برخیز و مارا از طوفان عظیمی که تهدیدمان می نماید نجات بده تا روزی فرا رسد دوباره روی آشنا را مشاهده کنم ، در این بیت مراد از کشتی همان کشتی حضرت نوح می باشد که در اثر بروز ...